Thông tư này tập trung điều chỉnh quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra – giám sát hải quan và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo hướng tăng cường số hóa, chuẩn hóa dữ liệu và quản lý rủi ro.
Các thay đổi không chỉ tác động đến bộ phận khai báo hải quan mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến công tác kế toán thuế, quản trị rủi ro và tuân thủ pháp lý của doanh nghiệp xuất nhập khẩu, doanh nghiệp chế xuất, doanh nghiệp FDI và các thương nhân nước ngoài có hoạt động tại Việt Nam.
Việc nắm rõ căn cứ điều – khoản được sửa đổi và hiểu đúng bản chất thay đổi là yếu tố quan trọng để doanh nghiệp tránh rủi ro ấn định thuế, xử phạt hành chính và gián đoạn thông quan.
>>>> Xem thêm: Nên học khai báo hải quan ở đâu
I. Sửa đổi hồ sơ hải quan – giảm, chuẩn hóa chứng từ
Căn cứ pháp lý:Điều 1 Thông tư 121/2025/TT-BTC – sửa đổi, bổ sung Điều 16 Thông tư 38/2015/TT-BTC (đã được sửa đổi tại Thông tư 39/2018/TT-BTC).
Nội dung sửa đổi chính:- Điều chỉnh danh mục chứng từ thuộc hồ sơ hải quan.
- Quy định rõ trường hợp không phải nộp chứng từ giấy nếu dữ liệu đã có trên hệ thống điện tử.
- Bổ sung cơ chế sử dụng chứng từ kiểm tra chuyên ngành nhiều lần trong thời hạn hiệu lực.
Phân tích:- Doanh nghiệp không còn phải đính kèm lại các chứng từ đã có trong hệ thống nếu cơ quan hải quan đã lưu trữ dữ liệu.
- Trọng tâm chuyển từ “kiểm tra hồ sơ giấy” sang “kiểm soát dữ liệu khai báo”.
- Điều này làm tăng trách nhiệm của người khai hải quan: nếu khai sai dữ liệu, rủi ro bị ấn định thuế hoặc xử phạt sẽ cao hơn vì hệ thống đối chiếu tự động.
Tác động thực tế: Nhân sự xuất nhập khẩu cần kiểm soát chặt phần khai báo chỉ tiêu trên tờ khai, thay vì chỉ tập trung hoàn thiện bộ chứng từ.>>>>>> Thông Tư 121/2025/TT-BTC Sửa Đổi Các Thông Tư Quy Định Về Thủ Tục Hải Quan, Giám Sát Hải Quan, Thuế Xuất Nhập Khẩu Và Quản Lý Thuế
II. Chuẩn hóa chỉ tiêu thông tin trên tờ khai điện tử
Căn cứ pháp lý:Điều 1 Thông tư 121/2025/TT-BTC – sửa đổi các quy định liên quan đến Điều 18 và Phụ lục II Thông tư 38/2015/TT-BTC (chỉ tiêu thông tin tờ khai hải quan).
Nội dung sửa đổi:- Điều chỉnh, bổ sung một số chỉ tiêu bắt buộc trên tờ khai điện tử.
- Chuẩn hóa mã loại hình, mã phương thức vận chuyển, mã địa điểm lưu kho, mã doanh nghiệp…
Phân tích:- Dữ liệu khai báo sẽ được kết nối với các hệ thống quản lý rủi ro.
- Hệ thống phân luồng có thể đánh giá rủi ro dựa trên lịch sử khai báo.
- Sai sót nhỏ về mã số có thể dẫn đến phân luồng đỏ hoặc kiểm tra sau thông quan.
Tác động thực tế: Doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình khai tờ khai, xây dựng checklist nội bộ, đặc biệt với các doanh nghiệp có nhiều loại hình (gia công, sản xuất xuất khẩu, kinh doanh…).
III. Quy định về khai bổ sung, sửa đổi tờ khai
Căn cứ pháp lý:Điều 1 Thông tư 121/2025/TT-BTC – sửa đổi Điều 20 Thông tư 38/2015/TT-BTC.
Nội dung sửa đổi:- Làm rõ thời điểm và điều kiện được khai bổ sung.
- Phân biệt rõ giữa khai bổ sung trước và sau thông quan.
- Quy định cụ thể cách xử lý khi có chênh lệch thiếu – thừa hàng hóa.
Phân tích:- Nếu khai bổ sung sau thông quan có thể phát sinh tiền chậm nộp.
- Cơ chế quản lý rủi ro sẽ ghi nhận lịch sử khai bổ sung của doanh nghiệp.
Tác động thực tế: Bộ phận xuất nhập khẩu cần phối hợp chặt với kế toán thuế để kiểm soát nghĩa vụ thuế phát sinh khi điều chỉnh tờ khai.
IV. Tăng cường quản lý đối với doanh nghiệp chế xuất và thương nhân nước ngoài
Căn cứ pháp lý:Điều 1 Thông tư 121/2025/TT-BTC – sửa đổi quy định liên quan đến Điều 74 và Điều 75 Thông tư 38/2015/TT-BTC (quản lý hàng hóa gia công, sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp chế xuất).
Nội dung sửa đổi:- Bổ sung yêu cầu khai báo rõ hơn với giao dịch nội bộ.
- Điều chỉnh cơ chế miễn thủ tục trong một số trường hợp đặc thù.
Phân tích:Hạn chế lợi dụng cơ chế miễn kiểm tra để gian lận thương mại.
V. Mở rộng xử lý điện tử và kết nối hệ thống
Căn cứ pháp lý:Điều 1 và Điều 2 Thông tư 121/2025/TT-BTC (quy định chuyển tiếp và hiệu lực).
Sửa đổi các quy định liên quan đến hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan tại Thông tư 38.
Nội dung sửa đổi:- Cho phép sử dụng tài khoản định danh điện tử để đăng ký, kết nối hệ thống.
- Mở rộng phạm vi xử lý hoàn toàn điện tử trong các bước khai báo, sửa đổi, bổ sung tờ khai.
Phân tích:- Giảm tiếp xúc trực tiếp giữa doanh nghiệp và cán bộ hải quan.
- Tăng tính minh bạch vì mọi thao tác đều lưu vết điện tử.
- Tạo tiền đề cho mô hình “hải quan số”.
Tác động thực tế: Doanh nghiệp nhỏ chưa quen thao tác hệ thống điện tử sẽ cần đào tạo lại nhân sự.
VI. Liên thông quản lý thuế – hải quan
Căn cứ pháp lý:Các nội dung sửa đổi tại Điều 1 Thông tư 121/2025/TT-BTC liên quan đến quản lý thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu.
Nội dung sửa đổi:- Tăng cường kiểm soát trị giá hải quan.
- Kết nối dữ liệu với cơ quan thuế nội địa.
Phân tích:Sai mã HS, sai trị giá sẽ dễ bị phát hiện hơn thông qua cơ chế quản lý rủi ro.
Tác động thực tế: Doanh nghiệp cần nâng cao năng lực xác định mã HS, xác định trị giá hải quan và lưu trữ hồ sơ giải trình.Thông tư 121/2025/TT-BTC không ban hành quy trình hoàn toàn mới mà sửa đổi, bổ sung nhiều điều của Thông tư 38/2015/TT-BTC (đã được sửa đổi bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC).
Tham khảo thêm nhiều bài viết bổ ích tại diễn đàn xuất nhập khẩu nhé
>>>>>> Có thể bạn quan tâm:
Bài viết liên quan
Được quan tâm
Bài viết mới
